4/Bản văn tự động có dấu. Chữ nào sai dấu thì click vào sẽ ra 1 lô chữ cho mình chọn. Cho mủi tên vào chữ mình chọn là xong.
5/ Copy &Paste và gởi đi
Đánh bài viết một cách tự nhiên, không dấu như tiếng Anh. Xin rồi bấm vào chữ “thêm dấu”, tự nó sẽ cho dấu vào. Nếu có chữ nào chưa có dấu, thì click vào chữ đó rồi chọn một chữ có dấu đúng nghĩa cho đúng theo ý mình. Rất hay
Viết chữ không dấu rất khó đọc và đôi khi ý của câu hoặc bài có thể bị hiểu sai... Các bạn có thể sử thử dụng cách này!!!
4/Bản văn tự động có dấu. Chữ nào sai dấu thì click vào sẽ ra 1 lô chữ cho mình chọn. Cho mủi tên vào chữ mình chọn là xong.
5/ Copy &Paste và gởi đi
Đánh bài viết một cách tự nhiên, không dấu như tiếng Anh. Xin rồi bấm vào chữ “thêm dấu”, tự nó sẽ cho dấu vào. Nếu có chữ nào chưa có dấu, thì click vào chữ đó rồi chọn một chữ có dấu đúng nghĩa cho đúng theo ý mình. Rất hay
Viết chữ không dấu rất khó đọc và đôi khi ý của câu hoặc bài có thể bị hiểu sai... Các bạn có thể sử thử dụng cách này!!!
RFI - 03.03.2013Ông Huỳnh Ngọc Chênh, chủ nhân một blog được nhiều cư dân mạng Việt Nam theo dõi, vừa mới được đề cử làm ứng viên giải thưởng Công dân mạng – Netizen 2013. Mong muốn đưa những thông tin trung thực, cùng những suy nghĩ cá nhân về một xã hội, mà nhiều quyền tự do căn bản của công dân không được tôn trọng, đã khiến blogger Huỳnh Ngọc Chênh phải chịu một số áp lực, tuy nhiên ông vẫn tha thiết theo đuổi con đường đã chọn.
Netizen là giải thưởng do tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF), có trụ sở tại Pháp, phối hợp với tập đoàn Google trao tặng hàng năm vào ngày 12/03/2013 để biểu dương những người có công trong việc vượt qua kiểm duyệt, thúc đẩy tự do ngôn luận trên mạng internet.
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh, vốn là một nhà báo kỳ cựu của tờ Thanh Niên. Ít lâu trước khi về hưu, ông đã dành nhiều tâm huyết cho trang blog cá nhân. « Huỳnh Ngọc Chênh. Đôi lời tâm sự lúc buồn vui » - tên và hàng tựa của blog - là trang mạng theo sát các biến chuyển xã hội – chính trị tại Việt Nam trong những năm gần đây.
Mong muốn đưa những thông tin trung thực, cùng những suy nghĩ cá nhân về một xã hội, mà nhiều quyền tự do căn bản của công dân không được tôn trọng, đã khiến blogger Huỳnh Ngọc Chênh phải chịu một số áp lực. Cuối năm 2011, ông từng chấp nhận chia tay với trang blog, qua bài « Lời cuối chân thành », nhưng chỉ ít tuần sau ông lại trở về với thế giới mạng, vì biết không thể sống thiếu blog. Một trong những điều tâm đắc của blogger về sức mạnh của thế giới mạng là : « suy nghĩ của người dân càng ngày càng cởi mở hơn, mọi người càng ngày càng bớt sợ hãi hơn. (…) các luồng thông tin từ giới blog (…) giúp cho người dân bớt sợ hãi, biết giành được cái quyền mà bản thân mình có, để nói lên tiếng nói tự do của mình (…) ».
RFI xin chuyển đến quý vị phần phỏng vấn nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh (Sài Gòn), nhân sự kiện này.
Bấm vào nút PLAY để nghe phỏng vấn
RFI: Xin ông cho biết cảm tưởng của ông sau khi biết tin có mặt trong danh sách đề cử giải Công dân mạng.
Giải thường Netizen - Công dân mạng 2013 của RSF và Google
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Được đề cử trong 9 người, ban đầu tôi cũng hơi bất ngờ, nhưng rồi cũng thấy vinh dự vì được mọi người tin tưởng, đồng tình để giới thiệu như vậy, nhưng rồi thấy cũng phần nào lo lắng. Lo là mình thấy mình cũng chưa xứng đáng với nhiều người cũng hoạt động trên lĩnh vực blog ở Việt Nam. Nhiều người cũng làm đã lâu, cũng có tiếng tăm. Cũng lo lắng là liệu mình có xứng đáng về lâu, về dài, trong tương lai mình có xứng đáng để giữ được lòng tin của mọi người dành cho mình hay không.
Và cũng phần nào lo lo là sau đó mình lại khó khăn trong việc viết lách. Dĩ nhiên mình viết là để thể hiện những suy nghĩ của mình. Nhưng những suy nghĩ của mình cũng khác với các đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước hiện nay. Cho nên, về lâu dài, sợ sẽ khó hơn.
RFI : Trước mắt là, từ khi có tin này cho đến giờ, trong nước đã có phản ứng như thế nào, và ông cảm thấy có gì bị phiền hà không ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Trước hết là được phản ứng từ giới bạn bè, thân hữu, lạ cũng như quen, qua mạng, qua facebook, qua điện thoại, chúc mừng ; gửi gắm, chúc mừng, hoan nghênh. Còn phản ứng tiêu cực thì chưa thấy. Về phía chính quyền thì cũng mới quá, mới thứ bảy, chủ nhật đây, thì chắc cũng chưa có động tĩnh gì. Và cũng hy vọng là cũng chẳng có phản ứng tiêu cực gì với mình.
RFI : Ông nhận xét như thế nào về tình trạng kiểm duyệt mạng và kiểm duyệt nói chung ở Việt Nam hiện nay ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Về tự do ngôn luận, thì ở Việt Nam đang bị kiểm soát, vì tất cả hệ thống truyền thông, các công ty truyền thông thì đang trực thuộc vào Nhà nước, được đảng viên nắm giữ, làm theo mệnh lệnh, chỉ thị của tổ chức đảng, cho nên những tiếng nói mà nó khác với ý kiến của Đảng, có lẽ không được đưa lên trên mặt báo, trên công luận. Cho nên có giới blogger, với lại có mạng xã hội, để người ta đưa tiếng nói của người ta lên, thì người dân cũng có những suy nghĩ cũng khác, chứ không thể một chiều, một hướng theo đường lối của Đảng. Và nhờ cái hệ thống đó, mà các ý kiến khác càng ngày càng được đưa lên nhiều. Và một phần nào đó, cái tự do ngôn luận cũng đã được thực hiện. Dần dần người ta đòi được quyền tự do đó, và kèm theo tự do ngôn luận mà các tự do khác được đi theo, nhờ hệ thống blog, hệ thống mạng.
Đến bây giờ cũng có những ngăn chặn bằng tường lửa, bằng chặn đường truyền, bằng nhiều cách này cách khác để giảm thiểu của các blog, của các mạng xã hội. Tức là làm hạn chế quyền tự do ngôn luận của người dân thông qua mạng internet. Nhưng ngược lại, người dân cũng có nỗ lực chống lại chuyện đó. Bằng cách vượt tường lửa, bằng cách truyền cho nhau những kinh nghiệm, bằng cách share cho nhau những bài vở hay, những ý kiến hay, như vừa rồi ý kiến của anh Kiên phát biểu, trao đổi lại với tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đấy, được lan rộng với tốc độ rất nhanh, đi vào hầu hết giới cộng đồng mạng. Ai cũng có thể đọc, ai cũng có thể biết. Và người ta đã lập ra một cái nhóm ủng hộ ý kiến đó, thông qua cái Tuyên bố Công dân. Thì thấy rằng tác dụng của mạng internet rất tốt cho việc truyền bá tự do ngôn luận.
RFI : Động lực nào khiến ông dấn thân vào một lĩnh vực có nhiều trở ngại này, như ông từng chia sẻ ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Từ sau 1975, tôi đã tham gia vào hệ thống của Nhà nước, qua công việc dạy học. Dạy học cũng là công chức. Trong hệ thống tôi bắt đầu tôi thấy ra những cái nghịch lý, những cái sai trái, mà có thể làm chậm phát triển đất nước. Từ năm 88, tôi đã có những bài viết « Việt Nam xứ sở của nghịch lý » hay là « Việt Nam thời phung phí » chẳng hạn, để phản biện lại cái đường lối, chính sách kinh tế bao cấp sai trái của Nhà nước.
Và từ đó đến giờ, tôi tiếp tục quan sát và nghĩ rằng, phải có cách phát triển kinh tế khác, và thông qua một cái thể chế chính trị khác. Chứ đi theo cái đường lối này, thì càng ngày sẽ càng sai. Trong thời gian làm báo, tôi có điều kiện để tiếp cận hiểu hơn cái thực tiễn của Việt Nam, mà đi theo con đường « chủ nghĩa xã hội », càng ngày nó càng sai. Mặc dầu có đổi mới về kinh tế, nhưng đổi mới vẫn chưa hết, chưa tới nơi. Kinh tế trong cái áo chính trị cũ, thì cũng không thích hợp. Do đó, cần phải có một thể chế dân chủ để tạo điều kiện cho người dân tham gia đóng góp hết sức mình cho sự phát triển của đất nước, để giúp đất nước phát triển tiến lên. Cái mục tiêu đó thì hình như nằm lòng trong mọi người dân Việt Nam, ai cũng muốn như vậy. Ai cũng muốn đất nước mình càng ngày càng phát triển nhanh, theo kịp các nước xung quanh. Thì đó là cái động lực thôi thúc tôi nghĩ đến cái chuyện viết lách, rồi cổ súy cho một định chế dân chủ ở Việt Nam và một đường lối kinh tế tương đối phù hợp với sự phát triển chung của thời đại.
RFI : Ông từng là nhà báo trong hệ thống truyền thông chính thức, mà như nhiều người nghĩ đây là hệ thống buộc người ta phải nói theo, và né tránh những vấn đề của thực tại. Bây giờ, khi mà ông trở thành một « nhà báo tự do », tự do phát biểu và bày tỏ ý kiến của mình, ông có phải vượt qua những trở lực trong quan niệm của chính mình hay không ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Nếu như từ năm 88, mà tôi làm báo, thì có lẽ tôi cũng không viết được bài « Việt Nam xứ sở của nghịch lý ». Khi tôi làm báo, vào trong hệ thống báo chí này, thì dĩ nhiên, tôi hơi bị những ràng buộc. Những ràng buộc nó làm cho mình « tự định hướng » bản thân trong khi viết lách, không thể viết được những bài như « Việt Nam xứ sở của nghịch lý ».
Trong những năm đấy, tôi làm giáo viên chứ không làm báo, cho nên cái suy nghĩ của tôi được tự do, mà tôi suy nghĩ thế nào, tôi viết thế đó.
Còn trong thời gian tôi làm cho báo Thanh niên, thì tôi có những suy nghĩ, những bài vở, những này khác, nhưng dần dần mình cũng bị định vào cái hướng chung, vì những gì mình suy nghĩ khác, thì không được đăng. Rồi nằm trong bộ máy đó, thì mặc dầu những suy nghĩ này khác, mình có những nhận định không theo một hướng chung, nhung những cái đó mình chỉ nghĩ trong đầu, trong nhật ký, trong sổ ghi chép phóng viên, chứ không đưa lên mặt báo được. Chính những tích lũy đó càng lúc càng nhiều, sau đó có blog để mà tâm sự, để mà giãi bày, thì những suy nghĩ tôi đã ghi chép từ lâu rồi bắt đầu bộc lộ ra, thông qua những cái đó mà bộc lộ ra được, như những bài sau này. Dĩ nhiên, bây giờ không còn làm báo nữa, nhưng mà viết tự do trên blog của mình dễ hơn. Mình nghĩ thế nào, viết thế đó. Vấn đề thử thách, đó chính là kiến thức của mình, Mình phải biết vượt qua mình, vượt qua các trở ngại, mà mình lại không đủ điều kiện để tiếp xúc, như hồi làm báo nữa. Cái khó khăn nhất bây giờ là điều đó.
RFI : Trong thời gian tới, trang blog của ông sẽ tập trung vào những điểm gì ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Thật ra thì, cái blog của tôi, như tiêu đề của nó là « tâm trạng lúc buồn vui », là tôi phát triển từ những cái ghi chép khi tôi làm báo. Tôi phát triển nó ra như là một cái tâm sự, chứ cũng không nghĩ nó là một cái gì ghê gớm. Cái tâm sự này được cái là, nhờ qua internet mà chia sẻ được với bạn bè, và cũng đón nhận được những ý kiến, chia sẻ của bạn bè khắp nơi gửi về, và tạo cho mình những cảm hứng mới hơn, và cũng giúp cho mình có được những thông tin.
Từ hồi ấy đến giờ, khi viết tôi cũng chăm vào cổ súy cho nhân quyền, cho những quyền tự do của con người, mà pháp luật đã khẳng định. Và Việt Nam đi vào tham gia các tổ chức thế giới cũng cam kết bảo vệ những quyền đó, nhưng thực tế ở Việt Nam những quyền đó lại không được công nhận. Mục tiêu của tôi vẫn là đấu tranh cho nhân quyền, các quyền tự do căn bản của con người, cho những định chế dân chủ để giúp đất nước phát triển tốt hơn. Dĩ nhiên là cũng có những bình luận về vài sự kiện xảy ra, để nói ý mình về những sự kiện đó. Và xuyên suốt cũng vẫn là vấn đề nhân quyền và vấn đề dân chủ.
RFI : Trước khi chia tay với thính giả, ông có chia sẻ gì thêm ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Tôi thấy có một chút lạc quan, suy nghĩ của người dân càng ngày càng được cởi mở hơn, rồi mọi người càng ngày càng bớt sợ hãi hơn. Cái đó cũng do tác động của những luồng thông tin, từ giới blog, những báo đài, từ bên nước ngoài, giống như RFI chẳng hạn. Rồi các ý kiến của các nhân sĩ, trí thức… Những cái đó cũng tác động và làm cho người dân càng lúc càng bớt sợ hãi và biết giành được những quyền mà bản thân mình có, nói lên tiếng nói của tự do của mình, không còn ngần ngại nữa.
Thì tất cả những cái đó đang dần dần càng ngày, tôi thấy rằng, phát triển tương đối tốt đẹp. Mong rằng : Mọi người cũng nên hiểu và nắm được những quyền đó của mình. Đừng ngần ngại ! Mình đòi những quyền tự do mình có. Mình đòi trong khuôn khổ pháp luật, thì Nhà nước không làm gì được mình. Thế nên, không phải sợ hãi !
RFI - 03.03.2013Ông Huỳnh Ngọc Chênh, chủ nhân một blog được nhiều cư dân mạng Việt Nam theo dõi, vừa mới được đề cử làm ứng viên giải thưởng Công dân mạng – Netizen 2013. Mong muốn đưa những thông tin trung thực, cùng những suy nghĩ cá nhân về một xã hội, mà nhiều quyền tự do căn bản của công dân không được tôn trọng, đã khiến blogger Huỳnh Ngọc Chênh phải chịu một số áp lực, tuy nhiên ông vẫn tha thiết theo đuổi con đường đã chọn.
Netizen là giải thưởng do tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF), có trụ sở tại Pháp, phối hợp với tập đoàn Google trao tặng hàng năm vào ngày 12/03/2013 để biểu dương những người có công trong việc vượt qua kiểm duyệt, thúc đẩy tự do ngôn luận trên mạng internet.
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh, vốn là một nhà báo kỳ cựu của tờ Thanh Niên. Ít lâu trước khi về hưu, ông đã dành nhiều tâm huyết cho trang blog cá nhân. « Huỳnh Ngọc Chênh. Đôi lời tâm sự lúc buồn vui » - tên và hàng tựa của blog - là trang mạng theo sát các biến chuyển xã hội – chính trị tại Việt Nam trong những năm gần đây.
Mong muốn đưa những thông tin trung thực, cùng những suy nghĩ cá nhân về một xã hội, mà nhiều quyền tự do căn bản của công dân không được tôn trọng, đã khiến blogger Huỳnh Ngọc Chênh phải chịu một số áp lực. Cuối năm 2011, ông từng chấp nhận chia tay với trang blog, qua bài « Lời cuối chân thành », nhưng chỉ ít tuần sau ông lại trở về với thế giới mạng, vì biết không thể sống thiếu blog. Một trong những điều tâm đắc của blogger về sức mạnh của thế giới mạng là : « suy nghĩ của người dân càng ngày càng cởi mở hơn, mọi người càng ngày càng bớt sợ hãi hơn. (…) các luồng thông tin từ giới blog (…) giúp cho người dân bớt sợ hãi, biết giành được cái quyền mà bản thân mình có, để nói lên tiếng nói tự do của mình (…) ».
RFI xin chuyển đến quý vị phần phỏng vấn nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh (Sài Gòn), nhân sự kiện này.
Bấm vào nút PLAY để nghe phỏng vấn
RFI: Xin ông cho biết cảm tưởng của ông sau khi biết tin có mặt trong danh sách đề cử giải Công dân mạng.
Giải thường Netizen - Công dân mạng 2013 của RSF và Google
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Được đề cử trong 9 người, ban đầu tôi cũng hơi bất ngờ, nhưng rồi cũng thấy vinh dự vì được mọi người tin tưởng, đồng tình để giới thiệu như vậy, nhưng rồi thấy cũng phần nào lo lắng. Lo là mình thấy mình cũng chưa xứng đáng với nhiều người cũng hoạt động trên lĩnh vực blog ở Việt Nam. Nhiều người cũng làm đã lâu, cũng có tiếng tăm. Cũng lo lắng là liệu mình có xứng đáng về lâu, về dài, trong tương lai mình có xứng đáng để giữ được lòng tin của mọi người dành cho mình hay không.
Và cũng phần nào lo lo là sau đó mình lại khó khăn trong việc viết lách. Dĩ nhiên mình viết là để thể hiện những suy nghĩ của mình. Nhưng những suy nghĩ của mình cũng khác với các đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước hiện nay. Cho nên, về lâu dài, sợ sẽ khó hơn.
RFI : Trước mắt là, từ khi có tin này cho đến giờ, trong nước đã có phản ứng như thế nào, và ông cảm thấy có gì bị phiền hà không ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Trước hết là được phản ứng từ giới bạn bè, thân hữu, lạ cũng như quen, qua mạng, qua facebook, qua điện thoại, chúc mừng ; gửi gắm, chúc mừng, hoan nghênh. Còn phản ứng tiêu cực thì chưa thấy. Về phía chính quyền thì cũng mới quá, mới thứ bảy, chủ nhật đây, thì chắc cũng chưa có động tĩnh gì. Và cũng hy vọng là cũng chẳng có phản ứng tiêu cực gì với mình.
RFI : Ông nhận xét như thế nào về tình trạng kiểm duyệt mạng và kiểm duyệt nói chung ở Việt Nam hiện nay ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Về tự do ngôn luận, thì ở Việt Nam đang bị kiểm soát, vì tất cả hệ thống truyền thông, các công ty truyền thông thì đang trực thuộc vào Nhà nước, được đảng viên nắm giữ, làm theo mệnh lệnh, chỉ thị của tổ chức đảng, cho nên những tiếng nói mà nó khác với ý kiến của Đảng, có lẽ không được đưa lên trên mặt báo, trên công luận. Cho nên có giới blogger, với lại có mạng xã hội, để người ta đưa tiếng nói của người ta lên, thì người dân cũng có những suy nghĩ cũng khác, chứ không thể một chiều, một hướng theo đường lối của Đảng. Và nhờ cái hệ thống đó, mà các ý kiến khác càng ngày càng được đưa lên nhiều. Và một phần nào đó, cái tự do ngôn luận cũng đã được thực hiện. Dần dần người ta đòi được quyền tự do đó, và kèm theo tự do ngôn luận mà các tự do khác được đi theo, nhờ hệ thống blog, hệ thống mạng.
Đến bây giờ cũng có những ngăn chặn bằng tường lửa, bằng chặn đường truyền, bằng nhiều cách này cách khác để giảm thiểu của các blog, của các mạng xã hội. Tức là làm hạn chế quyền tự do ngôn luận của người dân thông qua mạng internet. Nhưng ngược lại, người dân cũng có nỗ lực chống lại chuyện đó. Bằng cách vượt tường lửa, bằng cách truyền cho nhau những kinh nghiệm, bằng cách share cho nhau những bài vở hay, những ý kiến hay, như vừa rồi ý kiến của anh Kiên phát biểu, trao đổi lại với tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đấy, được lan rộng với tốc độ rất nhanh, đi vào hầu hết giới cộng đồng mạng. Ai cũng có thể đọc, ai cũng có thể biết. Và người ta đã lập ra một cái nhóm ủng hộ ý kiến đó, thông qua cái Tuyên bố Công dân. Thì thấy rằng tác dụng của mạng internet rất tốt cho việc truyền bá tự do ngôn luận.
RFI : Động lực nào khiến ông dấn thân vào một lĩnh vực có nhiều trở ngại này, như ông từng chia sẻ ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Từ sau 1975, tôi đã tham gia vào hệ thống của Nhà nước, qua công việc dạy học. Dạy học cũng là công chức. Trong hệ thống tôi bắt đầu tôi thấy ra những cái nghịch lý, những cái sai trái, mà có thể làm chậm phát triển đất nước. Từ năm 88, tôi đã có những bài viết « Việt Nam xứ sở của nghịch lý » hay là « Việt Nam thời phung phí » chẳng hạn, để phản biện lại cái đường lối, chính sách kinh tế bao cấp sai trái của Nhà nước.
Và từ đó đến giờ, tôi tiếp tục quan sát và nghĩ rằng, phải có cách phát triển kinh tế khác, và thông qua một cái thể chế chính trị khác. Chứ đi theo cái đường lối này, thì càng ngày sẽ càng sai. Trong thời gian làm báo, tôi có điều kiện để tiếp cận hiểu hơn cái thực tiễn của Việt Nam, mà đi theo con đường « chủ nghĩa xã hội », càng ngày nó càng sai. Mặc dầu có đổi mới về kinh tế, nhưng đổi mới vẫn chưa hết, chưa tới nơi. Kinh tế trong cái áo chính trị cũ, thì cũng không thích hợp. Do đó, cần phải có một thể chế dân chủ để tạo điều kiện cho người dân tham gia đóng góp hết sức mình cho sự phát triển của đất nước, để giúp đất nước phát triển tiến lên. Cái mục tiêu đó thì hình như nằm lòng trong mọi người dân Việt Nam, ai cũng muốn như vậy. Ai cũng muốn đất nước mình càng ngày càng phát triển nhanh, theo kịp các nước xung quanh. Thì đó là cái động lực thôi thúc tôi nghĩ đến cái chuyện viết lách, rồi cổ súy cho một định chế dân chủ ở Việt Nam và một đường lối kinh tế tương đối phù hợp với sự phát triển chung của thời đại.
RFI : Ông từng là nhà báo trong hệ thống truyền thông chính thức, mà như nhiều người nghĩ đây là hệ thống buộc người ta phải nói theo, và né tránh những vấn đề của thực tại. Bây giờ, khi mà ông trở thành một « nhà báo tự do », tự do phát biểu và bày tỏ ý kiến của mình, ông có phải vượt qua những trở lực trong quan niệm của chính mình hay không ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Nếu như từ năm 88, mà tôi làm báo, thì có lẽ tôi cũng không viết được bài « Việt Nam xứ sở của nghịch lý ». Khi tôi làm báo, vào trong hệ thống báo chí này, thì dĩ nhiên, tôi hơi bị những ràng buộc. Những ràng buộc nó làm cho mình « tự định hướng » bản thân trong khi viết lách, không thể viết được những bài như « Việt Nam xứ sở của nghịch lý ».
Trong những năm đấy, tôi làm giáo viên chứ không làm báo, cho nên cái suy nghĩ của tôi được tự do, mà tôi suy nghĩ thế nào, tôi viết thế đó.
Còn trong thời gian tôi làm cho báo Thanh niên, thì tôi có những suy nghĩ, những bài vở, những này khác, nhưng dần dần mình cũng bị định vào cái hướng chung, vì những gì mình suy nghĩ khác, thì không được đăng. Rồi nằm trong bộ máy đó, thì mặc dầu những suy nghĩ này khác, mình có những nhận định không theo một hướng chung, nhung những cái đó mình chỉ nghĩ trong đầu, trong nhật ký, trong sổ ghi chép phóng viên, chứ không đưa lên mặt báo được. Chính những tích lũy đó càng lúc càng nhiều, sau đó có blog để mà tâm sự, để mà giãi bày, thì những suy nghĩ tôi đã ghi chép từ lâu rồi bắt đầu bộc lộ ra, thông qua những cái đó mà bộc lộ ra được, như những bài sau này. Dĩ nhiên, bây giờ không còn làm báo nữa, nhưng mà viết tự do trên blog của mình dễ hơn. Mình nghĩ thế nào, viết thế đó. Vấn đề thử thách, đó chính là kiến thức của mình, Mình phải biết vượt qua mình, vượt qua các trở ngại, mà mình lại không đủ điều kiện để tiếp xúc, như hồi làm báo nữa. Cái khó khăn nhất bây giờ là điều đó.
RFI : Trong thời gian tới, trang blog của ông sẽ tập trung vào những điểm gì ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Thật ra thì, cái blog của tôi, như tiêu đề của nó là « tâm trạng lúc buồn vui », là tôi phát triển từ những cái ghi chép khi tôi làm báo. Tôi phát triển nó ra như là một cái tâm sự, chứ cũng không nghĩ nó là một cái gì ghê gớm. Cái tâm sự này được cái là, nhờ qua internet mà chia sẻ được với bạn bè, và cũng đón nhận được những ý kiến, chia sẻ của bạn bè khắp nơi gửi về, và tạo cho mình những cảm hứng mới hơn, và cũng giúp cho mình có được những thông tin.
Từ hồi ấy đến giờ, khi viết tôi cũng chăm vào cổ súy cho nhân quyền, cho những quyền tự do của con người, mà pháp luật đã khẳng định. Và Việt Nam đi vào tham gia các tổ chức thế giới cũng cam kết bảo vệ những quyền đó, nhưng thực tế ở Việt Nam những quyền đó lại không được công nhận. Mục tiêu của tôi vẫn là đấu tranh cho nhân quyền, các quyền tự do căn bản của con người, cho những định chế dân chủ để giúp đất nước phát triển tốt hơn. Dĩ nhiên là cũng có những bình luận về vài sự kiện xảy ra, để nói ý mình về những sự kiện đó. Và xuyên suốt cũng vẫn là vấn đề nhân quyền và vấn đề dân chủ.
RFI : Trước khi chia tay với thính giả, ông có chia sẻ gì thêm ?
Blogger Huỳnh Ngọc Chênh : Tôi thấy có một chút lạc quan, suy nghĩ của người dân càng ngày càng được cởi mở hơn, rồi mọi người càng ngày càng bớt sợ hãi hơn. Cái đó cũng do tác động của những luồng thông tin, từ giới blog, những báo đài, từ bên nước ngoài, giống như RFI chẳng hạn. Rồi các ý kiến của các nhân sĩ, trí thức… Những cái đó cũng tác động và làm cho người dân càng lúc càng bớt sợ hãi và biết giành được những quyền mà bản thân mình có, nói lên tiếng nói của tự do của mình, không còn ngần ngại nữa.
Thì tất cả những cái đó đang dần dần càng ngày, tôi thấy rằng, phát triển tương đối tốt đẹp. Mong rằng : Mọi người cũng nên hiểu và nắm được những quyền đó của mình. Đừng ngần ngại ! Mình đòi những quyền tự do mình có. Mình đòi trong khuôn khổ pháp luật, thì Nhà nước không làm gì được mình. Thế nên, không phải sợ hãi !
Trong thời buổi ban đầu của máy vi tính, có những tay hacker mày mò soạn thảo những nhu liệu có đặc tính “lây lan” từ máy này qua máy khác y hệt như các con vi-rút của bệnh cảm cúm lây từ người này sang người khác. Vì vậy người ta đặt tên cho loại nhu liệu này vi-rút cho dễ hiểu. Có loại vi-rút hiền chẳng phá phách gì mà chỉ hiện ra vài dòng chữ khoe khoang cho vui. Có loại dữ dằn như HIV/AIDS xóa sạch hồ sơ, hủy hoại hệ điều hành làm máy liệt luôn. Ở thời buổi đó niềm tự hào của mấy tay hacker là soạn vi-rút sao cho ngon lành, lây lan thật nhiều, thật lẹ, qua mặt được các nhu liệu phòng chống vi-rút. Phá phách thật dữ dằn khiến cho thiên hạ khiếp sợ.
Nhưng rồi thời đó cũng qua. Thay vì phá làng phá xóm chẳng lợi lộc gì thì tại sao không tìm cách thủ lợi? Với ý nghĩ đó, đám tin tặc thảo khấu nghĩ ra những loại nhu liệu cài cắm, xâm nhập vào máy vi tính của người dùng để rình rập, đánh cắp login/password của nhà băng, đánh cắp tài liệu đem bán, biến máy vi tính thành những con zombie đi tấn công người khác (để thâu tiền tương tự như du đãng thâu tiền đâm thuê chém mướn), v.v… Người ta gọi chung loại nhu liệu này là spyware (nhu liệu dọ thám). Do đó ngoài các nhu liệu phòng chống vi-rút, chúng ta còn nghe đến loại nhu liệu phòng chống dọ thám (anti-spyware software).
Cho đến thời gian gần đây thì giới an ninh vi tính có chiều hướng gọi chung tất cả các loại vi-rút, spyware là malware, tức là nhu liệu độc hại. Ở Việt Nam có người gọi là mã độc (mã = programming/software code). Thành ra nếu nghe đến nhu liệu chống mã độc (anti-malware) thì ta hiểu là bao gồm cả nhu liệu chống vi-rút và spyware.
Vận hành của nhu liệu chống mã độc
Tất cả các nhu liệu chống mã độc đều theo một phương pháp rất căn bản, đó là dựa vào dấu tay của mã độc để phát hiện. Mỗi loại vi-rút, spyware đều có một dấu tay (fingerprint) hay chữ ký (signature) đặc thù. Nhu liệu chống mã độc có một danh sách thật dài toàn bộ các loại vi-rút, spyware đang lưu hành trên thị trường. Khi dò trong máy tính nếu phát hiện ra nhu liệu nào có cùng dấu tay/chữ ký giống như trong danh sách thì nhu liệu đó là chính là nhu liệu độc hại.
Vì phải dựa vào dấu tay để phát hiện do đó các công ty soạn thảo nhu liệu chống mã độc phải thường xuyên theo dõi để phát hiện ra những loại mã độc mới, chụp bắt nó, phân tích nó để cho ra dấu tay/chữ ký đặc thù của nó, rồi cuối cùng là cập nhật danh sách để từ đó trở đi nhu liệu chống mã độc mới có thể nhận diện loại mã độc mới này. Đó là tại sao chúng ta phải cho nhu liệu chống mã độc cập nhật thường xuyên (hàng ngày, hàng giờ) danh sách vi-rút/spyware.
Từ phần trình bày trên chúng ta rút ra được một số kết luận
• Trong cuộc chạy đua giữa đám tin tặc chế tạo mã độc và các công ty soạn nhu liệu phòng chống thì tin tặc luôn dẫn đầu, công ty phòng chống … chạy theo sau một khoảng. Để chế ra một mã độc mới với dấu tay mới, tin tặc chỉ cần sửa chỗ này một chút, điều chỉnh chỗ kia một chút là xong. Trong khi đó các công ty không thể nào biết là có sự hiện hữu của mã độc mới cho tới khi phát hiện ra bằng cách nào đó. Rồi phải mất thêm một ít thời gian để phân chất và cập nhật danh sách mã độc. Đây chính là một cuộc chạy đua mà nhu liệu phòng chống mã độc lúc nào cũng đứng hạng nhì.
• Từ điều bên trên chúng ta phải ý thức ra là luôn luôn có một số mã độc mới có thể xâm nhập, nhiễm vào máy mình mà nhu liệu phòng chống mã độc chưa thể nhận diện ra được. Điều này lại càng rất có thể xảy ra vì chúng ta là đích nhắm của tin tặc VC. Do đó chúng ta không thể chủ quan cho là máy đã có trang bị nhu liệu chống vi-rút loại tốt rồi thành ra tha hồ mở bất cứ attachment nào ra coi cũng được, cho chạy thử bất cứ nhu liệu gì ai gửi cho. Nhu liệu phòng chống mã độc trong máy tuy là một thứ áo giáp nhưng nó không bảo vệ trọn vẹn 100% máy được.
Các công ty soạn nhu liệu chống mã độc biết điều này thành ra họ đang thêm một đặc tính mới. Đó là nhận diện mã độc qua việc quan sát cách hành xử (behavior-based detection). Nếu có một tên bước vô tiệm, mặt mày lấm lét, cặp mắt láo liên, tướng mạo dữ dằn, tay thọc túi quần đi tới đi lui …. với cách hành xử đó thì chủ tiệm sẽ nghi là đầu trộm đuôi cướp. Nhận diện mã độc qua cách hành xử cũng tương tự. Nhu liệu nào vào máy mà làm những việc không khác gì với các thứ mã độc khác thì nhiều phần cũng là mã độc luôn. Phương pháp phát hiện qua cách hành xử này còn mới và chưa hoàn hảo. Nhưng đó là hướng hứa hẹn tương lai.
Dùng nhu liệu phòng chống mã độc nào ?
Nếu được thì nên trang bị trong máy một trong những bộ nhu liệu an ninh (security suite) thuộc loại thương mãi trên thị trường: Norton, ZoneAlarm, Kaspersky, BitDefender, v.v…. Các bộ nhu liệu này ngoài việc phòng chống mã độc, còn có thêm những chức năng khác như tường lửa cá nhân (personal firewall), chống spam, chống phishing. Phí tổn của các loại nhu liệu này là $20-$50 một năm. Có khi một bản quyền dùng được trên 3 máy.
Nếu không có điều kiện để dùng nhu liệu thương mãi thì nên dùng bộ nhu liệu miễn phí của Microsoft gọi là Microsoft Security Essentials: http://www.microsoft.com/security_essentials/ Trong các loại miễn phí như AVG, AVAST thì Microsoft SE được đánh giá cao. Lời kết
Tuy vi-rút/spyware là mối đe dọa thường trực và nhất là những loại mã độc mới ra thì chưa có nhu liệu an ninh nào nhận diện ra được, chúng ta vẫn có thể phòng chống mã độc một cách hữu hiệu, vẫn có thể làm giảm sác xuất bị nhiễm độc xuống mức thấp nhất bằng cách theo hướng dẫn trong loạt bài này. Đối với người sử dụng Microsoft Windows có nghĩa là: dùng hệ điều hành mới nhất (Win7), thường xuyên cập nhật Windows, dùng trương mục thường (standard user account), trang bị bộ nhu liệu chống mã độc, và luôn cẩn thận trong cách sử dụng, dùng email, lướt mạng thường ngày.
Đề Nghị:
• Trang bị cho mỗi máy vi tính một bộ nhu liệu an ninh (security suite) loại thương mãi. • Nếu dùng loại miễn phí thì dùng Microsoft Security Essentials • Điều chỉnh nhu liệu an ninh để nó tự động cập nhật theo chu kỳ càng sớm càng tốt (mỗi ngày, mỗi 12 tiếng, mỗi 6 tiếng, v.v…) • Không bao giờ chủ quan, ỷ lại vào sự có mặt của nhu liệu an ninh trong máy để rồi sử dụng máy, dùng email, lướt mạng một cách cẩu thả, không an toàn.
Trong thời buổi ban đầu của máy vi tính, có những tay hacker mày mò soạn thảo những nhu liệu có đặc tính “lây lan” từ máy này qua máy khác y hệt như các con vi-rút của bệnh cảm cúm lây từ người này sang người khác. Vì vậy người ta đặt tên cho loại nhu liệu này vi-rút cho dễ hiểu. Có loại vi-rút hiền chẳng phá phách gì mà chỉ hiện ra vài dòng chữ khoe khoang cho vui. Có loại dữ dằn như HIV/AIDS xóa sạch hồ sơ, hủy hoại hệ điều hành làm máy liệt luôn. Ở thời buổi đó niềm tự hào của mấy tay hacker là soạn vi-rút sao cho ngon lành, lây lan thật nhiều, thật lẹ, qua mặt được các nhu liệu phòng chống vi-rút. Phá phách thật dữ dằn khiến cho thiên hạ khiếp sợ.
Nhưng rồi thời đó cũng qua. Thay vì phá làng phá xóm chẳng lợi lộc gì thì tại sao không tìm cách thủ lợi? Với ý nghĩ đó, đám tin tặc thảo khấu nghĩ ra những loại nhu liệu cài cắm, xâm nhập vào máy vi tính của người dùng để rình rập, đánh cắp login/password của nhà băng, đánh cắp tài liệu đem bán, biến máy vi tính thành những con zombie đi tấn công người khác (để thâu tiền tương tự như du đãng thâu tiền đâm thuê chém mướn), v.v… Người ta gọi chung loại nhu liệu này là spyware (nhu liệu dọ thám). Do đó ngoài các nhu liệu phòng chống vi-rút, chúng ta còn nghe đến loại nhu liệu phòng chống dọ thám (anti-spyware software).
Cho đến thời gian gần đây thì giới an ninh vi tính có chiều hướng gọi chung tất cả các loại vi-rút, spyware là malware, tức là nhu liệu độc hại. Ở Việt Nam có người gọi là mã độc (mã = programming/software code). Thành ra nếu nghe đến nhu liệu chống mã độc (anti-malware) thì ta hiểu là bao gồm cả nhu liệu chống vi-rút và spyware.
Vận hành của nhu liệu chống mã độc
Tất cả các nhu liệu chống mã độc đều theo một phương pháp rất căn bản, đó là dựa vào dấu tay của mã độc để phát hiện. Mỗi loại vi-rút, spyware đều có một dấu tay (fingerprint) hay chữ ký (signature) đặc thù. Nhu liệu chống mã độc có một danh sách thật dài toàn bộ các loại vi-rút, spyware đang lưu hành trên thị trường. Khi dò trong máy tính nếu phát hiện ra nhu liệu nào có cùng dấu tay/chữ ký giống như trong danh sách thì nhu liệu đó là chính là nhu liệu độc hại.
Vì phải dựa vào dấu tay để phát hiện do đó các công ty soạn thảo nhu liệu chống mã độc phải thường xuyên theo dõi để phát hiện ra những loại mã độc mới, chụp bắt nó, phân tích nó để cho ra dấu tay/chữ ký đặc thù của nó, rồi cuối cùng là cập nhật danh sách để từ đó trở đi nhu liệu chống mã độc mới có thể nhận diện loại mã độc mới này. Đó là tại sao chúng ta phải cho nhu liệu chống mã độc cập nhật thường xuyên (hàng ngày, hàng giờ) danh sách vi-rút/spyware.
Từ phần trình bày trên chúng ta rút ra được một số kết luận
• Trong cuộc chạy đua giữa đám tin tặc chế tạo mã độc và các công ty soạn nhu liệu phòng chống thì tin tặc luôn dẫn đầu, công ty phòng chống … chạy theo sau một khoảng. Để chế ra một mã độc mới với dấu tay mới, tin tặc chỉ cần sửa chỗ này một chút, điều chỉnh chỗ kia một chút là xong. Trong khi đó các công ty không thể nào biết là có sự hiện hữu của mã độc mới cho tới khi phát hiện ra bằng cách nào đó. Rồi phải mất thêm một ít thời gian để phân chất và cập nhật danh sách mã độc. Đây chính là một cuộc chạy đua mà nhu liệu phòng chống mã độc lúc nào cũng đứng hạng nhì.
• Từ điều bên trên chúng ta phải ý thức ra là luôn luôn có một số mã độc mới có thể xâm nhập, nhiễm vào máy mình mà nhu liệu phòng chống mã độc chưa thể nhận diện ra được. Điều này lại càng rất có thể xảy ra vì chúng ta là đích nhắm của tin tặc VC. Do đó chúng ta không thể chủ quan cho là máy đã có trang bị nhu liệu chống vi-rút loại tốt rồi thành ra tha hồ mở bất cứ attachment nào ra coi cũng được, cho chạy thử bất cứ nhu liệu gì ai gửi cho. Nhu liệu phòng chống mã độc trong máy tuy là một thứ áo giáp nhưng nó không bảo vệ trọn vẹn 100% máy được.
Các công ty soạn nhu liệu chống mã độc biết điều này thành ra họ đang thêm một đặc tính mới. Đó là nhận diện mã độc qua việc quan sát cách hành xử (behavior-based detection). Nếu có một tên bước vô tiệm, mặt mày lấm lét, cặp mắt láo liên, tướng mạo dữ dằn, tay thọc túi quần đi tới đi lui …. với cách hành xử đó thì chủ tiệm sẽ nghi là đầu trộm đuôi cướp. Nhận diện mã độc qua cách hành xử cũng tương tự. Nhu liệu nào vào máy mà làm những việc không khác gì với các thứ mã độc khác thì nhiều phần cũng là mã độc luôn. Phương pháp phát hiện qua cách hành xử này còn mới và chưa hoàn hảo. Nhưng đó là hướng hứa hẹn tương lai.
Dùng nhu liệu phòng chống mã độc nào ?
Nếu được thì nên trang bị trong máy một trong những bộ nhu liệu an ninh (security suite) thuộc loại thương mãi trên thị trường: Norton, ZoneAlarm, Kaspersky, BitDefender, v.v…. Các bộ nhu liệu này ngoài việc phòng chống mã độc, còn có thêm những chức năng khác như tường lửa cá nhân (personal firewall), chống spam, chống phishing. Phí tổn của các loại nhu liệu này là $20-$50 một năm. Có khi một bản quyền dùng được trên 3 máy.
Nếu không có điều kiện để dùng nhu liệu thương mãi thì nên dùng bộ nhu liệu miễn phí của Microsoft gọi là Microsoft Security Essentials: http://www.microsoft.com/security_essentials/ Trong các loại miễn phí như AVG, AVAST thì Microsoft SE được đánh giá cao. Lời kết
Tuy vi-rút/spyware là mối đe dọa thường trực và nhất là những loại mã độc mới ra thì chưa có nhu liệu an ninh nào nhận diện ra được, chúng ta vẫn có thể phòng chống mã độc một cách hữu hiệu, vẫn có thể làm giảm sác xuất bị nhiễm độc xuống mức thấp nhất bằng cách theo hướng dẫn trong loạt bài này. Đối với người sử dụng Microsoft Windows có nghĩa là: dùng hệ điều hành mới nhất (Win7), thường xuyên cập nhật Windows, dùng trương mục thường (standard user account), trang bị bộ nhu liệu chống mã độc, và luôn cẩn thận trong cách sử dụng, dùng email, lướt mạng thường ngày.
Đề Nghị:
• Trang bị cho mỗi máy vi tính một bộ nhu liệu an ninh (security suite) loại thương mãi. • Nếu dùng loại miễn phí thì dùng Microsoft Security Essentials • Điều chỉnh nhu liệu an ninh để nó tự động cập nhật theo chu kỳ càng sớm càng tốt (mỗi ngày, mỗi 12 tiếng, mỗi 6 tiếng, v.v…) • Không bao giờ chủ quan, ỷ lại vào sự có mặt của nhu liệu an ninh trong máy để rồi sử dụng máy, dùng email, lướt mạng một cách cẩu thả, không an toàn.